Co nie wchodzi w skład majątku wspólnego?

Generalnie w ustroju wspólności majątkowej występują trzy majątki:

 -majątek wspólny

-majątek osobisty męża

-majątek osobisty żony.

 Wnioskować zatem należy, że to co wchodzi w skład majątków osobistych małżonków nie stanowi majątku wspólnego podlegającego podziałowi.

 Zamknięty katalog składników majątku osobistego omówiony został w art. 33 kro. I tak, do majątku osobistego małżonków (a więc poza majątkiem wspólnym) należą:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności majątkowej (a więc przed datą zawarcia związku małżeńskiego) np. nieruchomość nabyta przez jednego z małżonków jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego czy też  samochód/pralka/dywan zakupione przez jednego z małżonków przed zawarciem związku małżeńskiego pozostają co do zasady w jego majątku osobistym pomimo późniejszego zawarcia związku małżeńskiego;
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba, że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił, co oznacza, że o ile spadkodawca lub darczyńca nie postanowi wyraźnie, że przedmiot spadku darowizny czy zapisu ma wejść do majątku wspólnego małżonków to zostanie on zaliczony do majątku osobistego małżonka dziedziczącego czy obdarowanego (przedmiotem nabytym w ten sposób może być przykładowo: udział w spadku, przekazane małżonkowi określona suma pieniędzy/obraz/biżuteria/zastawa stołowa zapisane mu w testamencie czy też podarowana małżonkowi określona nieruchomość, telewizor, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo autorskie czy też roszczenie o odszkodowanie za wyrządzoną szkodę w majątku);
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom (np. prawa przysługujące wspólnikom spółki cywilnej;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie zaspokajaniu osobistych potrzeb jednego z małżonków (np. odzież, obuwie, przedmioty niezbędne z uwagi na stan zdrowia, jak np. wózek inwalidzki, kule, sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty związane z osobistymi zamiłowaniami i pasjami np. sprzęt muzyczny);
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (np. prawo do alimentacji, najem mieszkania zakładowego);
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (np. surogacja).

Wszystkie przedmioty niewymienione w art. 33 kro nie wchodzą do majątku osobistego, tylko do majątku wspólnego. Pamiętać zatem należy, że jeżeli pojawią się jakieś wątpliwości dotyczące zaliczenia danego przedmiotu do majątku osobistego małżonka, wówczas należy rozstrzygać je na rzecz majątku wspólnego małżonków.

 5

Poza tym przynależność przedmiotów majątkowych nabytych w czasie trwania wspólności ustawowej do majątku osobistego zobowiązany jest udowodnić zainteresowany tym małżonek (zob. wyrok SN z dnia 11 września 1998 r., I CKN 830/97, LEX nr 1225069) (Komentarz do spraw o podział majątku wspólnego małżonków, red. J. Ignaczewski, wyd. 2, wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2015, s. 197).