Wina w rozwodzie

W życiu codziennym często słyszymy, że sąd orzekł rozwód winy męża lub żony. Warto się zastanowić czym właściwie jest wina w rozwodzie? Czy istnieje jakaś jej definicja? Przede wszystkim należy zauważyć, że przepisy obowiązującej ustawy z dn. 25 lutego 1964 r. – kodeks rodzinny i opiekuńczy [KRO] nie zawierają niestety pojęcia samej winy. Z pomocą przychodzi nam tutaj nauka prawa cywilnego w tym liczne publikacje poświęcone problematyce winy w rozwodzie a także bogate orzecznictwo sądowe.

Orzekając w sprawie rozwodowej sąd ocenia czy do rozpadu związku małżeńskiego doszło z winy męża, żony czy może z winy obojga małżonków. Tylko w sytuacji, gdy obie strony (zarówno mąż jak i żona) zgadzają się na nieorzekanie o winie sąd odstępuje od rozpatrywania tej kwestii. Wówczas w wyroku rozwodowym pojawia się stwierdzenie, że sąd orzekł rozwód X i Y bez orzekania o winie. Wystarczy więc, aby jedno z małżonków wniosło o orzeczenie rozwodu z winy drugiego, a sąd będzie zobowiązany przeanalizować nie tylko czy doszło do rozpadu pożycia małżeńskiego stron, ale również kto ponosi winę za ten rozpad.

Orzekając o winie za rozpad małżeństwa stron sąd bierze pod uwagę:

-czy zachowanie męża/żony naruszyło przepisy dotyczące obowiązków małżeńskich oraz zasad współżycia społecznego;

-czy małżonek zachowujący się niewłaściwie działał w zamiarze (umyślnie) doprowadzenia do rozpadu związku małżeńskiego lub czy miał możliwość przewidzenia, iż jego zachowania/działania mogą doprowadzić do rozpadu pożycia małżeńskiego;

-czy małżonek starał się „ratować” małżeństwo stron, zapobiec określonym skutkom swojego niewłaściwego działania czy też godził się na ich wystąpienie;

-czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy niewłaściwymi zachowaniami małżonka a powstałym rozpadem pożycia małżeńskiego (nie każde bowiem naruszenie obowiązków małżeńskich świadczy o winie). Zgodnie z Wyrokiem SN z 28.9.2000 r., IV CKN 112/00, OSN 2001, Nr3, poz. 41 „związek jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz po wystąpieniu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia między małżonkami, nie daje podstawy do przypisania temu małżonkowi winy za ten rozkład”.

Mówiąc o małżeńskich obowiązkach odniosę się tu do art. 23 KRO, według którego: „Małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli”.

Z moich obserwacji wynika, że przykładowymi zachowaniami mogącymi świadczyć o winie współmałżonka mogą być:

– zdrada małżeńska

– nałogi: alkoholizm, narkotyki

– przemoc fizyczna i psychiczna

– brak wsparcia dla małżonka w chorobie, innych ciężkich sytuacjach życiowych

– nieuzasadniona (chorobliwa) zazdrość, nieufność wobec małżonka itp.

Powyżej zamieściłam tylko kilka przykładowych zachowań mogących przemawiać za uznaniem przez sąd winy któregoś z małżonków. Należy jednak mieć na uwadze, że o winie za rozpad małżeństwa może zadecydować także wiele innych czynników (czasem zupełnie zaskakujących). Jeśli nie jesteście Państwo pewni czy w konkretnym Państwa przypadku warto wnosić do sądu pozew o rozwód z orzekaniem o winie, zapraszam do skontaktowania się z moją kancelarią prawną. Chętnie pomogę w rozwiązaniu wszelkich wątpliwości.