Obraźliwe wpisy na forach internetowych

Pewnie większość z Państwa słyszała o problemie obraźliwych wpisów pojawiających się w Internecie na stronach serwisów plotkarskich czy stronach gazet słynących głównie z zamieszczania plotek i newsów ze świata gwiazd. Można wręcz nieraz odnieść wrażenie, że internauci prześcigają się w ilości zamieszczanych na tych stronach pomówień wobec osób znanych. Cyber Trolling, Trollowanie lub też Hejtowanie, bo tak potocznie określa się publikowanie treści zawierających nierzadko sformułowania i zwroty krzywdzące, wyrażające pogardę, lekceważenie (często w sposób wulgarny), naruszające godność i dobre imię danej osoby. Można też spotkać całe wręcz zdania pomawiające opisywaną osobę o cechy i zachowania, które mogą powodować poniżenie tej osoby w oczach opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego do sprawowania określonego stanowiska czy wykonywania konkretnego zawodu. Powstaje pytanie czy można temu jakoś przeciwdziałać? Inaczej, co może zrobić osoba, na temat której umieszczono w Internecie obraźliwe wpisy?

Jeżeli dokonane wpisy znieważają bądź zniesławiają adresata (o różnicy między znieważaniem a zniesławianiem możecie przeczytać Państwo w innym moim artykule: Zniewaga czy zniesławienie?), to z punktu widzenia prawa karnego można tu mówić o ew. podejrzeniu popełnienia przestępstwa zniewagi lub zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania. Wymienione tu przestępstwa są ścigane z oskarżenia prywatnego co oznacza, że sam pokrzywdzony może wnieść do sądu akt oskarżenia. Powstaje jednak problem przeciwko komu skierować nasz akt oskarżenia? czyli jak zidentyfikować osoby, które dokonały obraźliwych wpisów na nasz temat? Sąd będzie bowiem oczekiwał, że wskażemy sprawcę dokonywanych wpisów. No właśnie i co teraz powinniśmy zrobić?

Otóż w praktyce zawodowej zdarzyło mi się niejednokrotnie zmierzyć z tym problemem. Poniżej krok po kroku opisuję co można uczynić, gdy spotka nas taka sytuacja:

  1. należy skierować skargę do Policji wraz z wnioskiem o zabezpieczenie dowodów w trybie  art. 488 § 1 i 2 kpk – chodzi tu o zwrócenie się z prośbą do Policji o zabezpieczenie dowodu elektronicznego w postaci stron internetowych poprzez przeprowadzenie czynności ich oględzin oraz udokumentowanie tych czynności poprzez sporządzenie protokołu oględzin;
  2. po sporządzeniu przez Policję protokołów oględzin ze wskazanych stron internetowych Policja prześle naszą skargę wraz z zebranym materiałem w sprawie do właściwego sądu rejonowego;
  3. znając administratorów stron internetowych (to również może ustalić Policja) sąd ma      możliwość zwrócić się do tych administratorów z prośbą o udostępnienie numerów IP użytkowników serwisów, którzy zamieścili na stronach zniesławiające komentarze;
  4. wskazani administratorzy mają obowiązek udzielić stosownych informacji sądowi (w ten sposób uzyskujemy numery IP przypisane łączom internetowym zlokalizowanym pod określonymi adresami, z których dokonano wpisów);
  5. sąd dysponując numerami IP ma możliwość ustalenia za pomocą bazy WHOIS właściwych operatorów (ISP);
  6. sąd – po zwolnieniu operatora z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej i telekomunikacyjnej – zwraca się następnie do konkretnych już operatorów o podanie danych użytkowników (dane personalne i adresowe) posługujących się w określonym czasie wskazanymi numerami IP;
  7. na podstawie nadesłanych odpowiedzi jesteśmy w stanie zidentyfikować osoby, które były w interesującym nas czasie użytkownikami podanych nr IP;
  8. teraz dopiero możemy wskazać sądowi przeciwko komu skierowany jest nasz akt           oskarżenia i dochodzić w sądzie ukarania zidentyfikowanych sprawców;

Należy zauważyć, że cała procedura jest niestety czasochłonna, gdyż sama korespondencja sądu z administratorami stron a następnie operatorami wymaga czasu i może trwać wiele miesięcy. Niemniej, może okazać się jedynym sposobem na zidentyfikowanie sprawców i pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej.

Trzeba jeszcze pamiętać, że pismo od operatora wskazujące dane osoby, która była użytkownikiem określonego nr IP w czasie popełnienia przestępstwa, nie oznacza automatycznie, że ta właśnie osoba dokonała obraźliwych wpisów. Jak wiemy nr IP wskazuje bowiem miejsce położenia łącza internetowego, z którego korzystamy używając Internetu, a nie konkretny sprzęt (konkretny komputer, laptop, tablet itp.). Może się okazać, że w domu jest wiele sprzętów za pomocą których można łączyć się z Internetem po przez wspólną sieć Wi-Fi, korzystając z tego samego nr IP ( a sieć może nie być zabezpieczona).

Wytaczając sprawę w sądzie należy więc przygotować się na dość długi proces i mieć w zanadrzu dowody, które pozwolą wykazać przed sądem, że pomimo zidentyfikowania samego tylko łącza, z którego korzystano, jesteśmy w stanie udowodnić, że autorem wpisów jest konkretna osoba. W tym miejscu niezwykle cenną okazać się może profesjonalna pomoc adwokata.