Czy Sąd może zawiesić wykonywanie władzy rodzicielskiej?

Na podstawie wcześniej opublikowanych przeze mnie artykułów wiecie już Państwo, kiedy Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej a kiedy może ją im ograniczyć. Rodzice czasem pytają mnie: czy możliwe jest również zawieszenie władzy rodzicielskiej? No właśnie, czy ktoś z Państwa w ogóle słyszał o zawieszeniu władzy rodzicielskiej?

Warto wiedzieć, że obowiązujące przepisy prawne przewidują i taką konstrukcję prawną. Otóż, w razie przemijającej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy może orzec jej zawieszenie.

Czym jest ta przemijająca przeszkoda? Przeszkodą przemijającą w wykonywaniu władzy rodzicielskiej jest,w odróżnieniu od przeszkody trwałej (art. 111 § 1), taka przeszkoda, co do której można przewidywać, że przestanie istnieć, oczywiście w czasie niezbyt odległym (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowski, 4 Wydanie, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 674).

Co ciekawe, przeszkoda ta jest najczęściej niezawiniona przez rodziców. Może to być np. wyjazd za granicę na dłuższy czas lub poważna choroba wymagająca hospitalizacji, itp.

Co w praktyce oznacza zawieszenie władzy rodzicielskiej? W prawdzie zawieszenie nie oznacza pozbawienia władzy rodzicielskiej, jednak nierzadko w odczuciu rodziców ma porównywalne skutki. Oznacza ono bowiem, że rodzic nie może podejmować decyzji dotyczących dziecka (m.in. w zakresie jego zdrowia, edukacji, podróży czy wyżywienia), zarządzać jego majątkiem, reprezentować małoletniego przed różnymi instytucjami a także decydować o sposobie jego wychowania i kierunkach rozwoju, itp.

Oczywiście może zdarzyć się i tak, że pomimo zaistnienia przemijającej przeszkody w sprawowaniu władzy rodzicielskiej, Sąd nie wyda postanowienia o jej zawieszeniu, gdyż np. w danych okolicznościach uzna takie rozwiązanie za niecelowe. Wiele więc zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Możliwa jest bowiem sytuacja, gdy wobec jednego rodzica taka przemijająca przeszkoda zachodzi, jednak drugi z rodziców może wykonywać władzę rodzicielską bez ograniczeń. W takim przypadku Sąd powinien rozważyć – mając na uwadze dobro małoletniego dziecka – czy zawieszenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców jest w ogóle celowe. Ponadto, z doświadczenia zawodowego wiem, że o wiele rzadziej spotyka się na wokandach sądowych sprawy o zawieszenie wykonywania władzy rodzicielskiej niż sprawy o jej ograniczenie czy pozbawienie.

Proszę jeszcze pamiętać, że postanowienie o zawieszeniu wykonywania władzy rodzicielskiej może zostać uchylone, gdy tylko odpadnie przyczyna, z uwagi na którą Sąd orzekł o zawieszeniu tej władzy. Zawieszenie nie jest więc definitywne i nieodwracalne, podobnie z resztą jak ograniczenie czy pozbawienie władzy rodzicielskiej. Władzę rodzicielską można przywrócić, a postanowienie o jej zawieszeniu uchylić ?